Διεθνές Κέντρο Αριστείας IRDR
«Οικονομικά της Ανθεκτικότητας και Βιώσιμες Μεταβάσεις υπό Συνθήκες Κινδύνου»
IRDR ICoE on Resilience Economics and Sustainable Risk Transitions (ICoE-RE&SRT)
Το Τμήμα Οικονομικών Επιστημών του ΕΚΠΑ φιλοξενεί ένα από τα Διεθνή Κέντρα Αριστείας (International Centres of Excellence – ICoE) του προγράμματος Integrated Research on Disaster Risk (IRDR). Το IRDR είναι το παγκόσμιο πρόγραμμα έρευνας για τον κίνδυνο καταστροφών που υποστηρίζουν το International Science Council (ISC) και το Γραφείο των Ηνωμένων Εθνών για τη Μείωση του Κινδύνου Καταστροφών (Unied Nations Office for Disaster Risk Reduction, UNDRR). Επιστημονική υπεύθυνη του Κέντρου είναι η Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Στέλλα Τσάνη.
Η διάκριση
Το Κέντρο επιλέχθηκε από την Επιστημονική Επιτροπή του IRDR τον Οκτώβριο του 2025, μετά από διεθνή ανοιχτή πρόσκληση (ανακοίνωση IRDR, ανακοίνωση ΕΚΠΑ). Είναι από τα λίγα Κέντρα του διεθνούς δικτύου με έδρα σε Τμήμα Οικονομικών.
Γιατί ένα Κέντρο για τα Οικονομικά της Ανθεκτικότητας;
Καύσωνες, ξηρασίες, πυρκαγιές και λειψυδρία πλήττουν όλο και συχνότερα τη Μεσόγειο. Οι επιπτώσεις τους κατανέμονται άνισα: οι αγροτικές περιοχές, τα νησιά και οι ευάλωτες ομάδες πληρώνουν το μεγαλύτερο κόστος. Η μείωση του κινδύνου καταστροφών δεν είναι μόνο τεχνικό ζήτημα. Είναι και ζήτημα οικονομίας, δημόσιων οικονομικών, αγορών, θεσμών και διακυβέρνησης.
Τα περισσότερα Κέντρα Αριστείας του IRDR εστιάζουν στους φυσικούς κινδύνους, στις υποδομές ή στην ανθεκτικότητα των κοινοτήτων. Το Κέντρο του ΕΚΠΑ καλύπτει ένα κενό. Εξετάζει πώς τα οικονομικά και χρηματοπιστωτικά συστήματα αντιδρούν και ανακάμπτουν από καταστροφές και συστημικά σοκ, και πώς οι μεταβάσεις (ενεργειακή, κλιματική, δίκαιη μετάβαση) μπορούν να σχεδιαστούν λαμβάνοντας υπόψη τον κίνδυνο.
Τι κάνουμε
Το Κέντρο λειτουργεί ως περιφερειακός κόμβος με παγκόσμια εμβέλεια για τη Μεσόγειο, τη Νότια Ευρώπη και την περιοχή Μέσης Ανατολής και Βόρειας Αφρικής (MENA). Συνδέει τα οικονομικά με τις περιβαλλοντικές επιστήμες, τη μηχανική και την πολιτική, μέσα από τρεις πυλώνες:
- Διεπιστημονική έρευνα: μοντέλα οικονομικής ευαλωτότητας, ανάλυση σεναρίων και προοπτικής (foresight), μονοπάτια ανθεκτικότητας και αξιολόγηση πολιτικών υπό συνθήκες κινδύνου, σε συνεργασία με το διεθνές δίκτυο του IRDR.
- Ανάπτυξη ικανοτήτων: προπτυχιακά και μεταπτυχιακά μαθήματα, διδακτορική κατάρτιση, θερινά σχολεία και εργαστήρια για φοιτητές, νέους ερευνητές, στελέχη δημόσιας διοίκησης και κοινωνία των πολιτών, αξιοποιώντας και τη συμμαχία CIVIS και το Erasmus+.
- Υποστήριξη πολιτικής: κείμενα πολιτικής (policy briefs), εργαλεία υποστήριξης αποφάσεων και διάλογος επιστήμης–πολιτικής για κυβερνήσεις, δήμους και περιφέρειες, σε ευθυγράμμιση με το Πλαίσιο του Sendai, την Ατζέντα 2030 και τη Συμφωνία του Παρισιού.
Θεματικές προτεραιότητες
- Οικονομικές επιπτώσεις των ακραίων θερμοκρασιών και της λειψυδρίας στην Ελλάδα.
- Χρηματοδότηση της μείωσης του κινδύνου καταστροφών: ασφάλιση, δημόσια οικονομικά, κρατικά επενδυτικά ταμεία.
- Διασυνοριακή διακυβέρνηση κινδύνων στην Ανατολική Μεσόγειο, π.χ. πυρκαγιές και κλιματική μετανάστευση.
- Ο κίνδυνος σε έναν διασυνδεδεμένο κόσμο: μεταφορά τεχνολογίας, εμπόριο και μηχανισμοί συνοριακής προσαρμογής άνθρακα.
- Δίκαιη μετάβαση, ενεργειακή ανθεκτικότητα και η διασύνδεση (Nexus) Νερού–Ενέργειας–Τροφίμων–Οικοσυστημάτων.
- Βιώσιμη χρηματοδότηση και καινοτόμα χρηματοοικονομικά εργαλεία για την ανθεκτικότητα.
Δίκτυα και συνεργασίες
Το Κέντρο αξιοποιεί τις συνεργασίες του Τμήματος με το UNEP/Σχέδιο Δράσης για τη Μεσόγειο, το Plan Bleu – MED 2050, το FEMISE, την Επιτροπή Μελέτης των Επιπτώσεων της Κλιματικής Αλλαγής της Τράπεζας της Ελλάδος, την Πλατφόρμα Δίκαιης Μετάβασης και την Κοινότητα Πρακτικής Cohesion for Transition της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Επιπλέον συμμετέχει ενεργά σε δράσεις και δίκτυα των EASAC, GYA, YAE, IPBES. Μέσα στο ΕΚΠΑ συνεργάζεται με την Έδρα UNESCO για την Κλιματική Διπλωματία , το Εργαστήριο Επιστήμης, Τεχνολογίας και Καινοτομίας στην Κοινωνία και τα εργαστήρια του Τμήματος Οικονομικών Επιστημών.
Η ομάδα
Επιστημονική υπεύθυνη: Στέλλα Τσάνη, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια.
Βοηθός διαχείρισης: Χρυσούλα Χήτου, Υποψήφια Διδάκτορας, μέλος του IRDR Young Scientists Programme.
Ερευνητική ομάδα: μέλη ΔΕΠ του Τμήματος Οικονομικών Επιστημών, με τη στήριξη ερευνητών από τα οικονομικά, τις φυσικές, μηχανικές και κοινωνικές επιστήμες του ΕΚΠΑ, απο την Ευρώπη και απ’ολο τον κόσμο.
Οι νέοι στο επίκεντρο
Μέσα από το δίκτυο GY-Energy (Generation Youth Energy) που φιλοξενείται απο το Τμήμα Οικονομικών Επιστημών του ΕΚΠΑ και το IRDR Young Scientists Programme, το Κέντρο δίνει σε φοιτητές και νέους ερευνητές πρόσβαση σε διεθνή δίκτυα, εκπαίδευση και ευκαιρίες συμμετοχής στον διάλογο για τον κίνδυνο και την ανθεκτικότητα.
Επικοινωνία
Αναπλ. Καθ. Στέλλα Τσάνη, Επιστημονική Υπεύθυνη
Email: stsani@econ.uoa.gr | Τηλ.: +30 210 368 9439
Συνδεθείτε
